ZLT-netten distribueren laagtemperatuurwarmte naar gebouwen en woningen, waar hij door individuele warmtepompen wordt opgewaardeerd voor verwarming en tapwater. Voor gemeenten is dit een belangrijke optie om de lokale gebouwde omgeving te verduurzamen. Een quickscan van RVO.nl moet daarbij snel inzicht bieden in de vraag of een ZLT-net op een bepaalde locatie technisch mogelijk is.

De gemeente Amsterdam start een onderzoek om de mogelijkheden van warmtepompen met een collectieve bodemlus in kaart te brengen. Onderdeel van die analyse is een praktijktest met ongeveer 80 woningen. Voor die proef stelt de gemeente bijna 1 miljoen euro uit zijn eigen Klimaatfonds ter beschikking.

De resultaten van twee aquathermiepilots met warmtepompen in Soest, waaronder een mini-warmtenet, zijn veelbelovend. Jessica Doorn (Natuur en Milieufederatie Utrecht en Soester Energie), die hierbij betrokken was, wil vanuit het programma Warm door Water nu landelijk meerdere projecten met deze techniek opstarten. Installateurs en bewoners kunnen zich hiervoor aanmelden. In Soest vormen de pilots de opmaat naar een warmtenet voor 1.100 woningen, met water uit vier grote vijvers als bron.

Op de campus van de TU Delft komen vier warmtepompen die in totaal 30 MW energie gaan leveren voor een warmtenet. De bron is aardwarmte van 78 °C, die naar naar 90 °C moet worden opgehoogd. Het net gaat de universiteit en omliggende wijken in Delft van warmte voorzien.

Het lijkt een veelbelovende innovatie: woningen verwarmen vanuit een collectieve ondergrondse buffer met een centrale warmtepomp. Een van de locaties waar dit systeem de afgelopen jaren draaide, is het dorp Nagele. Maar deze zomer ging het er flink mis; net als in het Brabantse Zundert zakte de buffer letterlijk naar beneden. Zestien Nederlandse gemeenten zijn gewaarschuwd voor risico's bij het systeem.

Omdat de aanleg van warmtenetten in Nederland stagneert, namen onderzoekers een kijkje in Denemarken. Sinds de oliecrisis in de jaren zeventig zijn warmtenetten daar gemeengoed. Lage kosten voor burgers vormen het belangrijkste uitgangspunt voor de Denen. Dat is een belangrijk verschil met Nederland, waar de focus ligt op duurzaamheid. Dat maakt de realisatie complexer en duurder, zo stellen de onderzoekers vast.

Sportpark Noord-West in Beilen laat zien dat verduurzamen geen groot, ingewikkeld of onbetaalbaar project hoeft te zijn. Door slim te faseren, subsidies te benutten en goed draagvlak te creëren binnen vv Beilen en cvv FIT Boys, werd het sportpark toekomstbestendig. Mét fors lagere energiekosten én zonder de contributie te verhogen.

Je levert een mooie warmtepomp op. De installatie draait stil, de COP is netjes, de klant is tevreden bij de oplevering. Er is geïnvesteerd in een goed systeem, er is samen nagedacht over comfort en instellingen. Een paar maanden later krijg je een mail of een telefoontje: de energierekening valt tegen. De klant vraagt zich af waarom hij zoveel moeite heeft gedaan als de besparing zo laag lijkt. Jij weet dat de installatie goed is. Maar ergens tussen techniek en energierekening gaat het mis. Heel vaak is dat bij het energiecontract.

Voor installateurs die al werken met bodemenergiesystemen wordt het speelveld steeds interessanter. In 2025 is het aantal all-electric water-waterwarmtepompen in de nieuwbouw met bijna 50% gegroeid, met onder andere bodemenergie, PVT-panelen of aquathermie als thermische bron. Ook in de bestaande bouw ligt er nog een groot potentieel voor bodemenergie.

Zowel bij nieuwbouw van appartementengebouwen als bij grondige renovatieprojecten vormt verduurzaming steeds vaker een knelpunt. De ambitie is duidelijk: overstappen naar een all-electric warmtepompsysteem. In de praktijk blijkt dat echter in steeds meer regio's niet haalbaar door netcongestie. Niet alleen in woningbouw, maar ook bij verduurzaming van hotels, scholen en publieke gebouwen vraagt dit om een andere benadering. En die ontstaat bij voorkeur al in de vroege ontwerpfase.

Vanaf 2027 verdwijnt de salderingsregeling. Voor installateurs die warmtepompen plaatsen, is dat geen probleem maar een kans. 'Je bent straks niet alleen installateur, maar ook adviseur. En dat is precies wat de markt nodig heeft.'

In Nederland krijgen steeds meer oude kantoorpanden een tweede leven als woning. Zo benutten we schaarse ruimte slim én creëren we moderne woonplekken in bestaande gebouwen. Deze transformaties brengen wel technische uitdagingen met zich mee. Hoe pak je dat aan? In Venlo werd een voormalig kantoorpand volledig gasloos gemaakt, met een combinatie van warmtepompen, een boiler, lucht/lucht warmtepompen voor koelen én verwarmen, en een slimme zoneregeling.